Να ’μαστε λοιπόν—Δεκέμβρης, καθώς πλησιάζουμε στο τέλος της χρονιάς.
Παρόλο που γνωρίζω τη σημασία των γιορτών που γιορτάζουμε τον Δεκέμβριο—το θρησκευτικό τους νόημα και τις παραδόσεις—πιάνω τον εαυτό μου να εστιάζει, ή ίσως καλύτερα να παρατηρεί, και να αφιερώνει χρόνο για να απορροφήσει τη μαγεία των στολισμών. Όχι μόνο στα σπίτια, αλλά και στους δημόσιους χώρους. Πέρα από τα φώτα και τους στολισμούς, ο Δεκέμβρης μάς καλεί να σταθούμε και να σκεφτούμε την πίστη, τη γενναιοδωρία και όσα έχουν πραγματική αξία. Είτε μιλάμε για τα Χριστούγεννα είτε για το Χανουκά, το μήνυμα είναι κοινό: το φως έχει δύναμη—ιδιαίτερα όταν μοιράζεται.
Μεγαλώνοντας στην Ελλάδα τη δεκαετία του ’50, δεν θυμάμαι να στολίζαμε χριστουγεννιάτικα δέντρα. Τα δώρα έρχονταν από τον Άγιο Βασίλη την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Δεν ήξερα πώς έμοιαζε ο Άγιος Βασίλης. Τον γνώρισα—με την κόκκινη στολή και τα άσπρα γένια—όταν έφτασα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στα έντεκά μου χρόνια, δεν έμαθα μόνο ότι ο Santa Claus φέρνει δώρα την παραμονή των Χριστουγέννων, αλλά γνώρισα και την παράδοση του στολισμού του χριστουγεννιάτικου δέντρου. Δεν ξέρω πότε άρχισε ο Santa Claus να φέρνει δώρα τα Χριστούγεννα στην Ελλάδα ή πότε ο στολισμός του δέντρου έγινε διαδεδομένος, ξέρω όμως ότι συμβαίνει έτσι εδώ και πολλές δεκαετίες. Δυστυχώς, έχει γίνει εξίσου εμπορευματοποιημένος στην Ελλάδα όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ομολογώ πως αγκάλιασα αυτόν τον νέο τρόπο γιορτής. Καθώς μεγάλωνα, μεγάλωνε και η επιθυμία μου να στολίζω.
Οι στολισμένες βιτρίνες των πολυκαταστημάτων Jordan Marsh και Filene’s στο κέντρο της Βοστώνης τράβηξαν την προσοχή μου. Τεράστια κουτιά δώρων τυλιγμένα με γυαλιστερό χαρτί, με φιόγκους τόσο μεγάλους που δεν είχα ξαναδεί. Σκηνές σαλονιού με μια μητέρα και παιδιά ντυμένα στα καλά τους. Υπήρχε και ένα δέντρο—αλλά όχι σαν τα σημερινά. Ήταν μικρό, με λίγα στολίδια, λίγη λαμπερή γιρλάντα, ίσως έναν φιόγκο.
Οι βιτρίνες παρουσίαζαν εμπορεύματα και παιχνίδια, δίνοντας στους περαστικούς ιδέες για δώρα. Εγώ στεκόμουν περισσότερο μπροστά στις βιτρίνες με τα παιχνίδια. Κούκλες με μάτια που ανοιγόκλειναν, μαλλιά σε χρώματα που δεν είχα ξαναδεί—τόσο διαφορετικές από τις πάνινες κούκλες που ήξερα και αγαπούσα. Ήταν υπέροχες. Υπήρχαν και λούτρινα ζωάκια—σκυλάκια, γατάκια και αρκουδάκια, όλα διαφορετικά. Τόσα πολλά να δει κανείς.
Όταν τα πρωτοείδα όλα αυτά, δεν φαντάστηκα—ούτε καν πέρασε από το μυαλό μου—ότι θα μπορούσα να αποκτήσω κάτι από αυτά. Απλώς απολάμβανα να τα κοιτάζω. Και φυσικά, ένιωσα απερίγραπτη χαρά και βαθιά ευγνωμοσύνη όταν είδα μια κούκλα κάτω από το δέντρο μας, στα πρώτα μου Χριστούγεννα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ήταν στο μέγεθος ενός μικρού παιδιού, με καστανά σγουρά μαλλιά και ένα ροζ φόρεμα από οργάντζα με βολάν. Δεν μπορούσα να πιστέψω πόσα δώρα υπήρχαν κάτω από το δέντρο. Μια ολοκαίνουργια εμπειρία, που έγινε παράδοση για όλη μου τη ζωή.
Ίσως λίγη από εκείνη την παιδική περιέργεια να ξύπνησε ξανά μέσα μου φέτος, γι’ αυτό και βρέθηκα τόσο απορροφημένη από τους χριστουγεννιάτικους στολισμούς. Με μια ολόκληρη ζωή εμπειριών πίσω μου, βλέπω πια τη διακόσμηση ως κάτι περισσότερο από χρώματα και σχήματα. Βλέπω τη δημιουργικότητα και τη γενναιοδωρία των ανθρώπων. Προσφέρουν κάτι από τον εαυτό τους για να ομορφύνουν την εμπειρία των άλλων—για να υψώσουν το ηθικό, να δημιουργήσουν κάτι όμορφο. Μοιράζονται, ακόμα κι αν ξέρουν πως ίσως δεν συναντήσουν ποτέ εκείνους που θα σταθούν να θαυμάσουν το έργο τους.
Από το δέντρο της πλατείας μέχρι τις γειτονιές, τα ξενοδοχεία, τα εστιατόρια και κάθε ενδιάμεσο χώρο—φώτα, γιρλάντες και τόσα άλλα—μας καλούν σιωπηλά να σταθούμε, να παρατηρήσουμε και να απολαύσουμε.
Πέρα από τα φώτα και τους στολισμούς, ο Δεκέμβρης μάς θυμίζει να αναλογιστούμε την πίστη, τη γενναιοδωρία και όσα έχουν πραγματική σημασία—να θυμηθούμε τις ιστορίες, τις παραδόσεις και το βαθύτερο νόημα των γιορτών.
Σας εύχομαι καλές γιορτές!